Ti?u ??: V? Sao Em B? V?a B? No C?ng V?n M?t Tay? B? M?t Nhu C?u T? Xoa D?u
M? t?: Gi?i m? l? do v? sao b? s? sinh v?a b? no v?n m?t tay ch?n ch?t. Kh?m ph? c? ch? t? xoa d?u Non-nutritive Sucking, x?c gi?c khoang mi?ng v? m?o ch?m s?c d?u d?ng t? SiHu Baby.
Nhi?u m? b?m th??ng r?i v?o c?m gi?c b?i r?i l?c n?a ??m khi th?y con v?a ti no tr?n b?ng, v? ? h?i xong xu?i l?i v?i v? ??a c? n?m tay v?o mi?ng m?t ch?n ch?t. Li?u c? ph?i con b? ch?a ?? no, hay h?nh ??ng n?y ?n ch?a m?t b? m?t sinh h?c th? v? n?o kh?c? H?y c?ng SiHu Baby l?ng nghe c?u chuy?n ??ng sau ??i b?n tay nh? ?? m? ho?n to?n tr?t b? ?u lo nh?!
1. V? Sao B? V?a B? No V?n M?t Tay? Kh?m Ph? B?n N?ng T? Xoa D?u ??u ??i
Tr? s? sinh v?a b? no v?n m?t tay ch?n ch?t ch? y?u xu?t ph?t t? nhu c?u m?t phi dinh d??ng (Non-nutritive Sucking) ?? t? tr?n an h? th?n kinh v? kh?m ph? x?c gi?c khoang mi?ng, ho?n to?n kh?ng ph?i do b? c?n ??i hay thi?u ch?t dinh d??ng.
Nhi?u m? chia s? r?ng m?i khi th?y con ??a tay l?n mi?ng m?t ch?n ch?t sau c? b?, c? nh? l?i cu?ng cu?ng pha th?m s?a v? s? con ??i. Th?c t?, h?nh vi m?t tay ? giai ?o?n s? sinh l? m?t trong nh?ng ph?n x? nguy?n th?y di?u k? nh?t, t??ng t? nh? ph?n x? gi?t m?nh Moro hay ph?n x? n?m ch?t tay m? m? SiHu Baby t?ng chia s? trong b?i vi?t gi?i m? v? sao em b? th?ch n?m ch?t tay m?.
1.1. C? Ch? M?t Phi Dinh D??ng (Non-Nutritive Sucking) V? Li?u Thu?c An Th?n T? Nhi?n
M?t phi dinh d??ng l? h?nh vi m?t kh?ng nh?m m?c ??ch n?p th?c ?n m? l? ph??ng th?c sinh h?c t? nhi?n gi?p n?o b? gi?i ph?ng hormone endorphin, l?m d?u h? th?n kinh v? ?i?u h?a nh?p tim c?a b? sau nh?ng gi? ti?p nh?n nhi?u k?ch th?ch t? th? gi?i b?n ngo?i.
Khi c?n n?m cu?n tr?n trong b?ng m?, b? ?? b?t ??u bi?t ??a ng?n tay c?i l?n mi?ng m?t t? tu?n th? 14 ??n 16 c?a thai k?. C?m gi?c m?t m??t ?m ?i mang l?i cho con s? an t?m tuy?t ??i gi?a kh?ng gian n??c ?i ?m ?p.
?? S? th?t khoa h?c / Nghi?n c?u v? c? ch? Non-Nutritive Sucking:
– T?m t?t: “Theo nghi?n c?u y khoa t? What to Expect, ph?n x? b? m?t c?a tr? ???c chia th?nh 2 d?ng: B? dinh d??ng (Nutritive Sucking ?? h?p thu s?a) v? B? m?t phi dinh d??ng (Non-nutritive Sucking – NNS). Ngay t? tu?n th? 14-16 c?a thai k?, thai nhi ?? b?t ??u m?t ng?n tay c?i trong b?ng m?. Sau khi ch?o ??i, vi?c m?t tay k?ch th?ch th? th? khoang mi?ng gi?i ph?ng hormone gi?m ?au v? an th?n t? nhi?n endorphin, gi?p h? nh?p tim, gi?m hormone c?ng th?ng cortisol v? ??a h? th?n kinh v?o tr?ng th?i th? gi?n s?u…”
– ?? Ngu?n: What to Expect – Why Babies Suck on Their Hands
– ?? Nguy?n b?n: “Non-nutritive sucking is a natural soothing reflex that begins in the womb as early as the first trimester. Sucking releases endorphins, helping babies calm themselves and regulate their nervous systems.”
Khi ch?o ??i, th? gi?i r?ng l?n v?i v? v?n ?m thanh v? ?nh s?ng m?i l? c? th? khi?n con ??i ch?t cho?ng ng?p. H?nh ??ng m?t tay sau khi b? no ch?nh l? chi?c “c?ng t?c an th?n” t? nhi?n gi?p con t? v? v? b?n th?n, th? gi?n c? b?p v? d? d?ng ch?m s?u v?o gi?c ng? ?m ??m m? kh?ng c?n m? ph?i b? rung l?c li?n t?c.
1.2. Kh?m Ph? X?c Gi?c Khoang Mi?ng (Oral Exploration) V? Nh?n Th?c C? Th?
??i m?i v? v?m mi?ng l? c? quan x?c gi?c nh?y c?m nh?t c?a tr? s? sinh, gi?p b? kh?m ph? k?ch th??c, b? m?t v? v? tr? c?a t?ng ng?n tay ?? t?ng b??c thi?t l?p b?n ?? ??nh v? ranh gi?i c? th? ??u ??i.
Trong nh?ng th?ng ??u ??i, th? gi?c c?a b? v?n ?ang trong giai ?o?n ho?n thi?n v? c?c ??u ng?n tay ch?a ?? linh ho?t ?? c?m nh?n chi ti?t ?? v?t. Thay v?o ??, m?i v? l??i c?a b? s? h?u m?t ?? d?y th?n kinh c?m gi?c d?y ??c g?p 3-4 l?n so v?i b?n tay.
?? S? th?t khoa h?c / Nghi?n c?u v? kh?m ph? x?c gi?c khoang mi?ng:
– T?m t?t: “Theo t?i li?u ph?t tri?n tr? th? t? BabyCenter, trong nh?ng th?ng ??u ??i, khoang mi?ng v? ??i m?i c?a b? c? m?t ?? ??u d?y th?n kinh c?m gi?c d?y ??c h?n nhi?u so v?i c?c ??u ng?n tay hay b?n ch?n. Khi ??a tay v?o mi?ng m?t, b? ?ang th?c hi?n b?i t?p nh?n th?c x?c gi?c ??u ??i (Oral Exploration), gi?p n?o b? thi?t l?p b?n ?? ??nh v? ranh gi?i c? th? (Body Awareness) v? r?n luy?n s? ph?i h?p nh?p nh?ng gi?a tay – m?t – mi?ng…”
– ?? Ngu?n: BabyCenter – Hand-to-Mouth Development in Infants
– ?? Nguy?n b?n: “Babies explore the world through their mouths first because the lips and tongue have far more nerve endings than little fingers. Hand sucking is an essential milestone in spatial and sensory development.”
Khi b? ??a n?m tay v?o mi?ng v? li?m l?p, n?o b? con ?ang x? l? h?ng tri?u t?n hi?u th?n kinh ph?c t?p: “?, ??y l? b?n tay c?a m?nh, n? ?m ?p v? thu?c v? c? th? m?nh”. ??y l? b??c ti?n nh?n th?c v??t b?c, ??nh d?u s? ph?i h?p k? di?u gi?a n?o b?, th? gi?c v? v?n ??ng c? tay c?a thi?n th?n nh?.
Em b? s? sinh say s?a m?t ng?n tay sau c? b? no ?? t? xoa d?u h? th?n kinh v? kh?m ph? ranh gi?i c? th?.
2. B?ng Ph?n Bi?t T?n Hi?u B? ??i B?ng V? Nhu C?u M?t Tay T? Xoa D?u
M? c? th? d? d?ng ph?n bi?t b? m?t tay do ??i hay ?? t? xoa d?u b?ng c?ch quan s?t ng?n ng? c? th?: B? ??i th??ng c?a qu?y, quay ??u t?m ti v? kh?c g?t; trong khi b? m?t tay t? xoa d?u th??ng x?y ra sau c? b? no, c? th? th? l?ng v? m?t lim dim chu?n b? ng?.
Nhi?u m? b?m th??ng lo l?ng kh?ng bi?t khi n?o con m?t tay l? v? ??i th?t, khi n?o ch? l? th?i quen th? gi?n. Vi?c ?p con b? th?m khi d? d?y ?? ??y c? th? khi?n b? b? ?c s?a, ??y h?i ho?c kh? ch?u, t??ng t? hi?n t??ng b? hay c?a qu?y g?ng m?nh m? m? c? th? t?m hi?u th?m t?i b?i vi?t v? sao tr? s? sinh hay v?n m?nh g?ng ?? m?t.
B?ng ??i chi?u d??i ??y s? gi?p m? “??c v?” ch?nh x?c nhu c?u c?a con ch? trong v?i gi?y quan s?t:
| Ti?u Ch? Quan S?t | B? M?t Tay Do ??i B?ng (Hunger Cue) | B? M?t Tay T? Xoa D?u (Self-soothing) |
|---|---|---|
| Th?i ?i?m xu?t hi?n | C?ch c? b? tr??c t? 2 ??n 3 ti?ng, b?ng b? x?p m?m. | Ngay sau khi v?a b? no c?ng tr?n b?ng ho?c l?c chu?n b? ?i ng?. |
| ?nh m?t & G??ng m?t | M?t m? to, nh?n quanh t?m ki?m m?, mi?ng h? to ch? ??n. | M?t lim dim, mi m?t tr?u n?ng, g??ng m?t th? gi?n b?nh y?n. |
| Ng?n ng? c? th? | C?a qu?y li?n t?c, quay ??u sang hai b?n t?m ti (Rooting reflex), hai tay n?m ch?t co tr??c ng?c. | To?n th?n th? l?ng ho?n to?n, hai ch?n du?i ?m, c?c ng?n tay m?m m?i. |
| Ph?n ?ng khi ??a ti s?a | V? v?p ng?m ch?t kh?p c?n v? b? ng?u nghi?n ngay l?p t?c. | Ng?m h? h?ng, ??y n?m ti ra ho?c ng?m ti m? nh? m?t chi?c g?i ?m m? kh?ng nu?t s?a. |
| ?m thanh ph?t ra | Kh?c e e ng?t qu?ng r?i g?t gao t?ng d?n n?u ch?a ???c cho ?n. | Ph?t ra ti?ng m?t ch?n ch?t ?m d?u, th? ??u ??n v? t? t? ch?m v?o gi?c ng?. |
?? D?n ch?ng y khoa chu?n t? Mayo Clinic:
– T?m t?t: “Theo h??ng d?n ch?m s?c s? sinh t? Mayo Clinic, cha m? kh?ng n?n quy ch?p m?i h?nh vi ??a tay l?n mi?ng l? do b? ??i. T?n hi?u ??i th??ng ?i k?m ph?n x? t?m v? (Rooting reflex), li?m m?i, c?a qu?y th?n m?nh li?n t?c v? kh?c g?t; trong khi m?t tay t? xoa d?u th??ng xu?t hi?n sau c? b? no, khi b? chu?n b? v?o gi?c ng?, m?t lim dim ho?c khi m?i tr??ng xung quanh c? qu? nhi?u k?ch th?ch ?m thanh, ?nh s?ng…”
– ?? Ngu?n: Mayo Clinic – Infant and Toddler Health: Newborn Reflexes
– ?? Nguy?n b?n: “Sucking is one of the most powerful soothing tools a baby has. Distinguishing between hunger cues and comfort sucking helps prevent overfeeding while supporting the baby’s self-regulation.”
B?ng so s?nh tr?c quan gi?p m? ph?n bi?t chu?n x?c gi?a t?n hi?u ??i b?ng v? nhu c?u m?t tay t? xoa d?u.
3. M?t Tay ? Tr? S? Sinh C? G?y L?ch Kh?p C?n Hay Bi?n D?ng R?ng Mi?ng?
Th?i quen m?t ng?n tay ? tr? s? sinh v? tr? d??i 12 th?ng tu?i ho?n to?n kh?ng l?m bi?n d?ng x??ng h?m hay l?ch kh?p c?n v?nh vi?n, b?i h? x??ng h?m ?ang ph?t tri?n linh ho?t v? ph?n l?n c?c b? s? t? t? b? th?i quen n?y khi bi?t b?, ?i v? c?m n?m ?? ch?i.
Nhi?u ?ng b? hay ng??i l?n trong nh? th??ng nh?c nh? m? ph?i k?o tay b? ra v? s? con sau n?y b? “v?u r?ng” ho?c m?o ng?n tay. Tuy nhi?n, c?c chuy?n gia nha khoa nhi khoa kh?ng ??nh r?ng c?u tr?c v?m mi?ng c?a tr? d??i 1 tu?i ch? y?u g?m c?c m? s?n m?m c? kh? n?ng t? ?i?u ch?nh tuy?t v?i theo th?i gian.
?? S? th?t khoa h?c / Nghi?n c?u t? Parents Magazine:
– T?m t?t: “Theo Hi?p h?i Nha khoa Tr? em Hoa K? (AAPD) v? ph?n t?ch t? Parents Magazine, th?i quen m?t ng?n tay ? tr? s? sinh v? nh? nhi d??i 12 th?ng tu?i ho?n to?n kh?ng g?y ?nh h??ng ti?u c?c ??n c?u tr?c x??ng h?m hay r?ng v?nh vi?n. ?a s? tr? s? t? t? b? th?i quen n?y khi c?c m?c v?n ??ng th? (l?t, b?, ??ng) v? ng?n ng? ph?t tri?n ? giai ?o?n 1-3 tu?i…”
– ?? Ngu?n: Parents Magazine – Newborn Reflexes and Soothing Habits
– ?? Nguy?n b?n: “Thumb and hand sucking in infancy is harmless to dental development. Most children stop naturally before permanent teeth emerge.”
Khi con l?n h?n, t? 6 ??n 12 th?ng tu?i, ??i b?n tay c?a b? s? b?n r?n v?i h?ng lo?t ho?t ??ng m?i nh? c?m n?m ?? ch?i, t?p l?t, t?p b? v? nhai th?c ?n d?m. L?c n?y, nhu c?u m?t tay s? t? nhi?n gi?m d?n v? bi?n m?t m? kh?ng c?n m? ph?i can thi?p th? b?o.
M? tuy?t ??i kh?ng n?n b?i c?c lo?i d?u cay, thu?c ??ng l?n tay con hay qu?t m?ng khi b? m?t tay. Vi?c b? t??c ?o?t c?ng c? t? tr?n an ??t ng?t c? th? khi?n con r?i v?o tr?ng th?i ho?ng lo?n, c?ng th?ng v? qu?y kh?c nhi?u h?n. N?u m? ?ang t?m hi?u v? c?c hi?n t??ng sinh l? th??ng g?p kh?c nh? r?ng t?c sau g?y, h?y tham kh?o th?m b?i vi?t v? s? th?t v? r?ng t?c v?nh kh?n ? tr?.
4. M?o Ch?m S?c D?u D?ng Gi?p B? Th?a M?n Nhu C?u M?t Tay An To?n
?? h? tr? b? th?a m?n nhu c?u m?t tay t? xoa d?u an to?n, cha m? n?n gi? tay con s?ch s?, c?t t?a m?ng th??ng xuy?n, s? d?ng bao tay s? sinh s?i tre may l?n ch? ch?ng c? x?t v? k?t h?p nh?ng ch?n th? ???c gi?p con an gi?c.
Thay v? ng?n c?m b?n n?ng t? nhi?n c?a con, m? ch? c?n chu?n b? cho b? m?t “m?i tr??ng m?t tay” th?t s?ch s?, an to?n v? d? ch?u v?i nh?ng m?o nh? d??i ??y:
4.1. Gi? ??i B?n Tay Con Lu?n S?ch S? V? C?t T?a M?ng G?n G?ng
V? sinh tay cho b? b?ng kh?n x? m?m th?m n??c ?m h?ng ng?y gi?p lo?i b? b?i b?n, b? s?a ??ng l?i gi?a c?c k? ng?n tay m? kh?ng l?m kh? da non n?t c?a con.
M? n?n tr?nh d?ng kh?n ??t ch?a c?n hay h??ng li?u n?ng ?? lau tay b? v? h?a ch?t c? th? theo mi?ng v?o ???ng ti?u h?a non n?t. H?y c?t t?a m?ng tay cho con 1-2 l?n m?i tu?n b?ng b?m m?ng chuy?n d?ng cho tr? s? sinh, t?t nh?t l? v?o l?c b? v?a b? no ho?c ?ang ng? say ?? tr?nh vi?c con c?a qu?y l?m x??c da m?t. B?n c?nh ??, vi?c gi? ph?ng ng? lu?n th?ng tho?ng c?ng gi?p gi?m thi?u b?i b?n trong kh?ng kh?, nh? SiHu Baby t?ng h??ng d?n trong b?i t?i sao tr? s? sinh hay h?t h?i.
4.2. B?o V? Da Tay V?i Bao Tay S?i Tre May L?n Ch? SiHu Baby
Bao tay s? sinh s?i tre Bamboo SiHu Baby v?i thi?t k? may l?n ch? to?n b? v? ch?t li?u kh?ng khu?n t? nhi?n l? gi?i ph?p b?o v? l?n da tay b? lu?n kh? tho?ng, tr?nh ?m ??t v? ch?ng tr?y x??c an to?n.
Khi b? m?t tay li?n t?c, n??c d?i c? th? l?m v?ng da c? tay v? ng?n tay b? ?m ??t, d? d?n ??n t?nh tr?ng h?m ?? n?u ti?p x?c v?i c?c lo?i v?i th? r?p. BST ph? ki?n s? sinh SiHu Baby ???c d?t t? 100% s?i tre t? nhi?n Bamboo m?m m?n nh? m?y, c? kh? n?ng th?m h?t m? h?i v? n??c b?t g?p 3 l?n cotton th?ng th??ng.
??c bi?t, to?n b? ???ng ch? may c?a bao tay SiHu Baby ??u ???c may l?n ra m?t ngo?i (Seamless), lo?i b? ho?n to?n c?c s?i ch? th?a nguy hi?m c? th? si?t v?o ng?n tay non n?t c?a b?. Ph?n bo chun c? tay ???c d?t ??n h?i si?u ?m ?i, gi? bao tay kh?ng b? tu?t khi con c? ??ng m? tuy?t ??i kh?ng ?? l?i v?t h?n ?? tr?n da c? tay con. M? c? th? t?m hi?u th?m v? s? kh?c bi?t n?y qua b?i vi?t so s?nh v?i s?i tre v? cotton.
Set bao tay s?i tre may l?n ch? SiHu Baby m?m m?t, th?m h?t n??c b?t t?i ?u b?o v? l?n da nh?y c?m c?a b?.
4.3. Gi?p B? Ng? Ngon S?u Gi?c V?i Nh?ng Ch?n Th? ???c SiHu Baby
Nh?ng ch?n th? ???c SiHu Baby ?m ?p nh? nh?ng gi?p b? ??t hai tay l?n ng?c t? xoa d?u trong t? th? ng? t? nhi?n, ??ng th?i ng?n ch?n ph?n x? gi?t m?nh Moro ??nh th?c con gi?a gi?c.
Khi ng?, nhi?u b? c? th?i quen ??a tay l?n g?n mi?ng ho?c ?p v?o m? ?? c?m nh?n s? ?m ?p quen thu?c. Nh?ng ch?n th? ???c SiHu Baby ???c may t? ch?t li?u s?i tre Bamboo co gi?n 4 chi?u m?m m?t, thi?t k? phom d?ng ch? W t? nhi?n n?ng ?? ??i c?nh tay con, cho ph?p b? t? do c? ??ng b?n tay ?p s?t mi?ng ?? t? tr?n an m? kh?ng l?m bung ch?n hay k?ch ho?t ph?n x? gi?t m?nh nh? ?? ?? c?p trong b?i v? sao tr? s? sinh hay gi?t m?nh Moro.
?? Quy t?c an to?n gi?c ng? s? sinh theo khuy?n c?o AAP:
Lu?n ??t b? n?m ng?a tr?n b? m?t ??m ph?ng ch?c ch?n trong ph?ng tho?ng m?t 24-26?C, kh?ng tr?m ch?n hay ?? g?i b?ng l?ng l?o quanh khu v?c ng? c?a con. M? h?y lu?n ghi nh?: B?t bu?c ng?ng qu?n ch?n ngay khi b? b?t ??u c? nh?ng d?u hi?u ??u ti?n c?a vi?c t?p l?y ho?c l?t ng??i ?? ??m b?o an to?n t?i ?a cho ???ng th? c?a con nh?!
Thi?t k? nh?ng ch?n th? ???c SiHu Baby ?m ?p d?u ?m, gi?p con an t?m t? xoa d?u v? ng? s?u gi?c su?t ??m.
5. K?t Lu?n
H?nh ??ng m?t tay ch?n ch?t sau khi b? no kh?ng ph?i l? d?u hi?u c?a vi?c con ??i hay thi?u ch?t, m? l? m?t b??c ph?t tri?n sinh h?c tuy?t ??p gi?p con h?c c?ch t? l?p c?m x?c v? k?t n?i v?i c? th? m?nh. B?ng s? th?u hi?u v? t?nh y?u th??ng d?u d?ng, m? h?y ??ng h?nh c?ng con v??t qua nh?ng n?m th?ng ??u ??i th?t ?m ?i nh?.
SiHu Baby ch?c m? lu?n v?ng t?m, nh? nh?ng t?n h??ng t?ng kho?nh kh?c ng?t ng?o v? ??ng y?u trong h?nh tr?nh nu?i con l?n kh?n!